ریشه "کذب" مفردات و مشتقات آن

تاریخ ارسال : 1400/08/12

🔰 ریشه "کذب" مفردات و مشتقات آن

مصدر: الْكَذِب

کذب در لغت به معنی :

خبر دادن بر خلاف واقعیت چیزی و بازگشتن از حقیقت

کلمه کذب 11 مرتبه در قرآن تکرار شده و از ریشه آن 282 کلمه استعمال شده و مشتقات آن 44 کلمه است.

 

💠برخی مشتقات بکار رفته در قرآن:

كَذَب‌، كَذِب‌، كَذَّب،كَاذِبَه،كَذَّاب، مُكَذِّب، مَكْذُوبٌ

🔹️كَذَبَ‌ : دروغ گفت

مَا كَذَب‌َ الْفُؤَادُ مَا رَأَي‌  

نجم/ 11

قلب (پاك او) در آنچه ديد هرگز دروغ نگفت

🔹️كَذِب‌ٍ: دروغ

وَ جَاءُوا عَلَي‌ قَميِصِه‌ِ بِدَم‌ٍ كَذِب‌ٍ    

یوسف/ 18

و پيراهن او را با خونى دروغين (آغشته ساخته، نزد پدر) آوردند

🔹️كَذَّب‌َ: تکذیب کرد

 بَل‌كَذَّبُوا بِمَا لَم‌ْ يُحِيطُوا بِعِلْمِه‌ِ  

یونس/ 39

بلكه چيزى را تكذيب كردند كه آگاهى از آن نداشتند

🔹️كَاذِبَة‌ٍ: دروغگو

 نَاصِيَة‌ٍ كَاذِبَة‌ٍ خَاطِئَة‌ٍ       

 علق/ 16

همان ناصیه دروغگوی خطاکار را!

🔹️كَذَّاب‌ٌ: بسیار دروغگو

  إِلَي‌ فِرْعَوْن‌وَ هَامَان‌ وَ قَارُون‌فَقَالُوا سَاحِرٌ كَذَّاب‌    

غافر/ 24

بسوى فرعون و هامان و قارون ولى آنها گفتند: «او ساحرى بسيار دروغگو است!

🔹️مُكَذِّبٌ: تکذیب کننده

   وَ إِنَّا لَنَعْلَم‌ُ أَن‌مِنْكُمْ‌ مُكَذِّبِين‌‌    

حاقه/ 49

ما مى‌دانيم كه از ميان شما كسانى هستند كه تكذيب مى‌كنند.

🔹️مَكْذُوب: دروغ

 ذَلِك‌َ وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوب‌  

 هود/ 65

اين وعده‏اى است كه دروغ نخواهد بود!

💠امام حسن عسکری علیه السّلام فرمودند: جُعِلتِ الخَبائِثُ فی بَیت وَ جُعِل مِفتاحُهُ الکَذِبَ تمام پلیدیها در خانه ای قرار داده شده و کلید آن دروغگویی است. بحار الانوار، ج78، ص377

 

📝مدرس: محدثه قربانی